Neogotycki pałac von Groelingów w Szałszy

Niedaleko stadniny koni w Szałszy w naturalnym obniżeniu pomiędzy łagodnymi rolnicznymi pagórkami leży niezbyt duży, ale bardzo urokliwy pałac o wybitnych walorach architektonicznych.

Stanął tu w 1877 roku jako dowód bogactwa Groelingów. Dorobili się szybko i sprawnie – na wojnach i biznesie powiązanym z wojnami. Pochodzili z Saksoni-Anhaltu i skupowali majątki na Górnym Śląsku. Byli np panami Wielowsi. Uderza pięknej angielskiego gotyku, zwanego potocznie „gotykiem Tudorów”. Po 45 roku niszczał, ale niedawno wypiękniał. Grzechem byłoby w niego zainwestować, lecz nie wiem kto to zrobił…

Niedaleko pałacu można obejrzeć zabytkowy XV-wieczny kościół Najświętszej Marii Panny wraz z cmentarzem i grobami Groelingów, miejsce pierwszego przystanku dla Gliwickiej Pieszej Pielgrzymki do Częstochowy. Więcej zdjęć pałacu z bliska zobaczycie tutaj.

Vilkolinec – zabytkowa wioska liptowska zagubiona w górach, wpisana na listę UNESCO

Osada położona jest w północno-wschodniej części Małej Fatry. Od niedawna Parku Narodowego. Dojeżdżamy tu specjalnym busikiem z Rozumberoka albo – co polecam bardziej – dowolnym autobusem w kierunku Liptowskiej Luzny  drogą na Bańską Bystrzycę, prosząc o wysiadkę przy skręcie na wioskę. 3-kilometrowy marsz prawie niezamieszkałą doliną się opłaca.

Wioska wita nas nagle, wyrasta jakby z brzuchowatych wzniesień. Często na okolicznych polanach pasą się setki owiec. Podobno za wstęp to wioski płaci się 2 Euro, choć ja wszedłem za darmo – nie było żadnej kasy. W osadzie mieszka na stałe 18 osób, reszta to domy letniskowe, wynajmowane turystom. Trzeba uważać, by nie przesadzić z włażeniem ludziom na podwórka, to przecież UNESCO i Decydenci Kultury na Słowacji zadecydowali, że wioska będzie żywym skansenem. Zapewne bez wiedzy mieszkańców :)

To miejsce na góra godzinę, dwie, ale chyba jednak warto. Potęguje nas tu atmosfera odosobnienia, autentyczności, zastanowimy się zapewne „kurde, kiedyś nie żyło się łatwo”. Dziś Vlkolinec to część miasta Rozuberok. Do niego warto wrócić w godzinę zielonym  szlakiem. W pewnym momencie zobaczymy urzekającą panoramę Gór Choczańskich, Rozumberoka, kotliny Liptowskiej i Tatr Zachodnich.

Ruchoma Szopka w Olsztynie. Skarb z pasji stworzony

Ruchoma Szopka z Olsztyna to obok Wambierzyckiej jeden z najcenniejszych tego typu zabytków w Polsce. Ponad 800 figur z drzewa lipowego nieśmiało gra dla turystów sceny z czasów Chrystusa. Jan Wiewiór – artysta, autor ekspozycji każdego gościa traktuje z wielkim szacunkiem, nie waha się przed rozpoczęciem barwnych opowieści o olsztyńskich legendach i tradycjach. Nie od parady w  końcu dzieży berło Mistrza Mowy Polskiej za rok 2007. Olsztyn od dawna słynie również z drewnianych aniołów, których kilkanaście wisi w galerii Wiewióra. Opłata za zwiedzanie wraz z fotografowaniem wynosi 3zł, ale zdecydowanie warto.

Ruchoma szopka położona jest w zabytkowej drewnianej chałupie przy drodze z olsztyńskiego rynku do Biskupic. Część rzeźb z braku miejsca stoi na podwórku zagrody. Warto odwiedzić też „lochy” – piwnicę z podświetlaną i dźwiękową ekspozycją, dotyczącą historii zamku w Olsztynie. A do tego niedaleko, bo 5 minut piechotą.

Następna strona »